İş kazası prim oranı

Menüde: Ayarlar › Parametre Merkezi › İş kazası prim oranı

Ne işe yarar

Bu sekme, iş kazası prim oranını işyeri bazında tutar. Oran kategoriye değil, işyerinin tehlike sınıfına bağlıdır ve kurumdan gelen yazıyla belirlenir; bu yüzden firma geneli ya da şube başına ayrı bir zaman çizelgesi olarak girilir. Bordro, her çalışan için dönemini kapsayan işyeri satırını (önce şube, yoksa firma) bulur, iş kazası primini bu orandan hesaplar ve kullandığı satırın kimliğini fişe yazar.

Kimler kullanır

Bordro sorumlusu, İK yöneticisi. Bu sekmedeki işlemler Ayarlar · Parametreler sayfası iznine bağlıdır (Yetki Matrisi ekranında bu adla görünür): Görüntüle tabloyu açar, Ekle Yeni dönem düğmesini gösterir, Onayla Teyit et düğmesini gösterir. Parametre Merkezi’ni açmak için genel Ayarlar sayfasında Görüntüle izni de yeterlidir. Yönetici tüm izinlere sahiptir. Bir satırı ekleyen kullanıcı kendi satırını teyit edemez; teyit için başka bir yetkili gerekir (dört göz). Şubeyle sınırlı kullanıcı yalnız kendi şubesine satır yazabilir; firma geneli satırı yazamaz.

Ön koşullar

Aktif firma seçili olmalı; yazma, aktif firmanın dışına yapılamaz.
Oranın denetleneceği yasal alt/üst sınır, ülkenin bordro genel parametresindeki iş kazası sınırlarından okunur (Zam katsayıları sekmesindeki İş kazası normal prim alt sınırı ve İş kazası normal prim üst sınırı). Sınırlar tanımlı değilse bordro durur.
Parametreler: Ayarlar › Parametreler › İş kazası prim oranı sekmesinde, bordro dönemini kapsayan Teyitli bir işyeri satırı olmalı. Satır yoksa, çakışıyorsa ya da teyitsizse bu orana dayanan bordro durur.

KKTC’de iş kazası primi işyerinin tehlike sınıfına göre belirlenir ve Sosyal Sigortalar Dairesi (SSD) yazısıyla bildirilir (Sosyal Sigortalar Yasası 73/2007 m.78–80; Kararname 112/2026 m.4(1)(A)). Sıfır oran hiçbir koşulda kabul edilmez; oran bordro parametresindeki yasal aralığın içinde olmalıdır (örnek: alt sınır %0,5, üst sınır %6; geçerli değer Parametreler ekranındaki tarihli satırdır). Kaynak / dayanak alanına SSD yazısının tarihini ve sayısını yazın.

Adım adım

Ayarlar › Parametre Merkezi ekranını açın. Soldaki alan listesinden İşyeri grubunu, ardından İş kazası prim oranı sekmesini seçin.
Tabloyu okuyun. Geçerli rozetli satır bugün yürürlüktedir; geçmiş dönemleri görmek için Geçmişi göster kutusunu işaretleyin. Tablonun üstündeki not, bitiş sütununun «son geçerli gün» olduğunu söyler. Tabloda teyitsiz satır varsa «Teyitsiz satır var: resmî hesapta (üretim bordrosu, kesinleşen belge) kullanılmaz.» uyarısı çıkar.
Yeni bir dönem açmak için Yeni dönem düğmesine basın (düğme yalnız Ekle izniniz varsa görünür). Açılan çekmecede:
- Kapsam: firma geneli (firma adı) ya da şube (Firma › Şube kodu — Şube adı). Şubeyle sınırlı kullanıcıda yalnız kendi şubeleri listelenir. Şube satırı, aynı dönemde firma satırının önüne geçer.
- Geçerlilik başlangıcı.
- İş kazası prim oranı: yüzde olarak girilir. İpucu: «SSD yazısındaki işyeri oranı; yasal aralık bordro parametresinden denetlenir.»
- Kaynak / dayanak alanını doldurun (zorunlu). Alanın ipucu: «R.G. sayısı, yasa/kararname maddesi ya da kurum yazısı tarihi-sayısı».
- Çekmecenin altındaki plan satırı değişikliği önceden gösterir: «Önceki açık dönem {tarih} tarihinde (son gün) kapanacak.» ya da «Çakışma ve boşluk yok; kapanacak açık dönem yok.» Çakışma ya da boşluk varsa plan kırmızı görünür ve Taslak olarak kaydet düğmesi pasif kalır.
Taslak olarak kaydet’e basın. Satır Taslak rozetiyle doğar; kaydedilen satır teyide kadar resmî hesapta kullanılmaz. Çekmecedeki not bunu hatırlatır: «Kaydedilen satır TEYİTSİZ doğar; teyidi girenden farklı bir yetkili verir. Hesaplanmış kayıtlar yeniden hesaplanmaz.»
Satırı giren kişi dışında Onayla izni olan bir kullanıcı, satırın sağındaki Teyit et düğmesine basar. Satır Teyitli olur.
Bir satırın kim tarafından ne zaman girildiğini, kapatıldığını ve teyit edildiğini görmek için satırın Geçmiş bağlantısına basın; denetim kayıtları satırın altında listelenir.

Alanlar

Tablonun her sekmede aynı olan sütunları:

Sütun	Anlamı
Kapsam	Satırın hangi zaman çizelgesine ait olduğu (firma geneli ya da şube). Yeni dönem formundaki Kapsam listesiyle aynıdır.
Ülke	Satırın geçerli olduğu ülke kodu.
Geçerlilik	Başlangıç → son geçerli gün; açık uçlu satırda açık yazar. Yeni dönem eklenince önceki açık satır yeni başlangıçtan bir gün önce kapanır.
Köken	Platform tohumu (ürünle gelen) ya da Kiracı (firmanızın girdiği).
Kaynak / dayanak	Değerin dayandığı resmî kaynak: Resmî Gazete sayısı, yasa/kararname maddesi ya da kurum yazısı.
Doğrulama	Teyitli ya da Taslak. Taslak satır resmî hesapta kullanılmaz.
Kullanım	Bu satırla hesaplanmış bordro fişi sayısı.
Giren / zaman	Satırı giren kullanıcı ve zamanı; ürünle gelen satırda tohum / göç yazar.

Değer sütunu:

Alan	Anlamı	Zorunlu mu
İş kazası prim oranı	İşyeri oranı; yüzde olarak girilir ve listede de yüzde olarak görünür. Sıfırdan büyük ve 1’den (yüzde yüz) küçük olmalı; ayrıca bordro parametresindeki yasal aralıkta olmalı.	Evet

Aynı dönemde hem şube hem firma satırı varsa şube satırı kullanılır. Aynı kapsamda iki satır aynı ayı kapsarsa çakışma sayılır. Bordro, kullandığı oranı fişe yazar; satır sonradan değişse de onaylı fiş yeniden hesaplanmaz.

Sık hatalar ve mesajları

Ekranda gördüğünüz mesaj	Anlamı / ne yapmalı
«{0}: bordro dönemi için işyeri iş kazası oranı yok — Ayarlar › Parametreler › İşyeri’nden SSD yazısıyla dönem ekleyin.»	{0} yerinde personel kodu görünür. Çalışanın şubesi/firması için dönemi kapsayan satır yok. Bu sekmeye satır ekleyip teyit edin.
«İşyeri iş kazası oranı dönemi teyitsiz — Ayarlar › Parametreler › İşyeri’nden teyit edin.»	Satır var ama Taslak. Satırı ekleyenden farklı bir yetkili Teyit et.
«{0} dönemi için işyeri iş kazası oranında çakışan dönemler var.»	Aynı kapsamda iki satır aynı ayı kapsıyor ({0}: AA.YYYY). Dönemleri ayrık yapın.
«İş kazası oranı sıfırdan büyük ve 1’den küçük olmalı (Kararname 112/2026 m.4(1)(A)).»	Oran sıfır, negatif ya da yüzde yüz ve üzeri girilmiş.
«İş kazası oranı yasal aralığın dışında ({0}–{1}).»	Girilen oran, bordro parametresindeki alt/üst sınırın dışında. Aralık Zam katsayıları sekmesinde.
«Bordro parametresi eksik veya geçersiz: WorkAccidentRateMin/Max.»	KKTC bordrosunda yasal alt/üst sınırlar tanımlı değil; Zam katsayıları sekmesinde doldurun.
«Kayıt aktif firma kapsamında değil.»	Seçili firma/şube yazma kapsamınızın dışında ya da şube kısıtlı olduğunuz için firma geneli satırı yazmaya çalıştınız.
«Kaynak / dayanak zorunlu.»	Kaynak / dayanak alanı boş. Resmî dayanağı yazıp yeniden kaydedin.
«Kaynak en çok {0} karakter olabilir.»	Kaynak metni izin verilen uzunluğu aşıyor; kısaltın.
«Yeni dönem en son dönemin başlangıcından ({0}) sonra başlamalı.»	Geriye dönük araya dönem eklenemez. Yeni başlangıç, çizelgedeki en son başlangıçtan sonra olmalı.
«Çakışma: önceki dönem kapalı; yeni dönem {0} tarihinde başlamalı.»	En son satır zaten kapalı ve yeni başlangıç onun bitişinden önce. Mesajdaki tarihi kullanın.
«Boşluk: yeni dönem {0} tarihinde başlamalı, aradaki günler parametresiz kalır.»	Yeni başlangıç, kapalı satırın bitişinden sonra. Mesajdaki tarihi kullanın.
«Dönemi giren kullanıcı kendi satırını teyit edemez (dört göz).»	Teyidi, satırı girenden başka bir yetkili yapmalı.
«Bu işlem için Parametreler yetkiniz yok ({0}).»	{0} yerinde Add (Ekle) ya da Approve (Onayla) yazar; Yetki Matrisi’nden Ayarlar · Parametreler sayfasına ilgili izni verin.
«Geçersiz ya da eksik değer: {0}.»	{0} yerindeki alanın değeri boş ya da kabul edilen aralığın dışında. Alan adı bu mesajda iç adıyla (İngilizce) görünebilir.
«{0} ve sonrası için onaylı bordro bu satırla hesaplandı; daha ileri bir başlangıç seçin.»	Bu oranla onaylı bordro hesaplanmış; yeni dönemi daha ileri bir tarihte başlatın.