Tersane Stopajı (ortak yasal kurallar)

Menüde: Ayarlar › Parametre Merkezi › Tersane Stopajı (ortak yasal kurallar)

Ne işe yarar

Bu sekme, hakediş (ilerleme ödemesi) faturalarının resmî bileşenleri olan stopaj ve KDV için tutulan yasal kural kümelerinin sayısını ve kaç tanesinin yayımlanmış olduğunu gösterir. Kurallar burada düzenlenmez: yönetim ekranı Marine paketinde Marine Yasal Kurallar, İnşaat paketi açıksa Yasal Kural Kümeleri ekranıdır (Aç düğmesi doğru ekranı açar).

Bir yasal kural kümesi taslak olarak başlar, incelemeye gönderilir, doğrulanır ve yayımlanır. Yalnız Yayında durumundaki kural resmî çıktı (hakediş, fatura, rapor) üretir; yayımlanmış kural değiştirilemez, değişiklik yeni sürüm olarak girilir.

Kimler kullanır

Muhasebe sorumlusu ve mali müşavir. Bu sekmeyi görmek için Ayarlar · Parametreler (ya da Ayarlar) sayfasında Görüntüle yetkisi yeterlidir. Kural kümesini oluşturmak, doğrulamak ve yayımlamak ise yasal kural ekranındaki yetkilere bağlıdır; oluşturan, doğrulayan ve yayımlayan üç ayrı kullanıcı olmalıdır.

Ön koşullar

Marine paketi aktif firma/şube için açık olmalıdır (paket kapalıyken sekme görünmez).
Parametreler: Hakediş faturalarında stopaj ya da KDV bileşeni uygulanacaksa, işlem tarihini kapsayan Yayında durumlu yasal kural kümesi olmalıdır; yoksa hakediş işlemi durur. Kural, yargı çevresi, rejim, işveren tipi ve kural koduyla birlikte eşleşir; işveren tipi birebir aranır, “tümü” diye bir yedek satır yoktur. Bu yüzden hem resmî daire hem özel sektör işvereni için geçerli bir kural, her işveren tipi için ayrı satır olarak girilmelidir.

Adım adım

Soldaki menüden Ayarlar grubundaki Parametre Merkezi ekranını açın. Sol gezintide Stopaj grubunu, ardından Tersane Stopajı (ortak yasal kurallar) sekmesini seçin.
Hakediş yasal kuralları (stopaj/KDV) satırını okuyun: Kayıt sütunu yayımı geçersiz kılınmamış kural kümesi sayısını, Doğrulama sütunu “x / y doğrulandı” biçiminde yayımlanmış kural sayısını gösterir.
Kural eklemek ya da durumunu değiştirmek için satırdaki Aç düğmesine tıklayın; Marine paketinde Marine Yasal Kurallar, İnşaat paketi açıksa Yasal Kural Kümeleri ekranı açılır.
Açılan ekranda Yeni Kural Kümesi ile taslak oluşturun. Formda Yargı Çevresi, Rejim, İşveren tipi (Resmî daire / kamu ya da Özel sektör; varsayılan Özel sektör), Kural Kodu, Ad, Yürürlük Başlangıcı, Anahtar ve Değer / Formül alanlarını doldurup Oluştur’a basın; “Kural kümesi oluşturuldu (Taslak).” görünür. Listeyi Yargı Çevresi, Rejim ve İşveren tipi süzgeçleriyle daraltabilirsiniz (Tümü). Sonra İncelemeye Gönder, Doğrula ve Yayınla adımlarını sırayla uygulayın. Her adımı farklı bir kullanıcı yapar (“Dört-göz: oluşturan ≠ doğrulayan ≠ yayınlayan”). Yayınlamadan önce onay penceresi görünür.
Yürürlük değişince satırdaki Yeni dönem düğmesine basın: form, seçili kuralın yargı çevresi, rejim, işveren tipi, kural kodu ve değeriyle dolar, yürürlük başlangıcı eski dönemin bitişinden (yoksa başlangıcından) bir gün sonrasına ayarlanır. Değeri düzeltip yeni taslağı oluşturun, eski sürümü Geçersiz Kılın ve yenisini aynı adımlarla yayınlayın. Aynı kural (aynı yargı çevresi, rejim, işveren tipi ve kod) için yürürlük tarihleri çakışamaz. Kurallar yerinde düzenlenmez.
Değeri henüz bilinmeyen kural “Değer bekliyor” işaretiyle bulunabilir; bu satır yayınlanamaz ve hesapta kullanılmaz (mesajlar aşağıda).

Alanlar

Alan	Anlamı	Zorunlu mu
Kategori	Her zaman “Hakediş yasal kuralları (stopaj/KDV)”.	—
Kayıt	Geçersiz kılınmamış kural kümesi sayısı.	—
Doğrulama	Yayımlanmış kural sayısı / toplam (“doğrulandı”).	—

Yasal kural ekranındaki yeni alan ve sütunlar

Alan	Anlamı	Zorunlu mu
İşveren tipi	Kuralın hangi işveren için geçerli olduğu: Resmî daire / kamu ya da Özel sektör. Kuralın anahtarının parçasıdır; boş bırakılamaz.	Evet
Yürürlük Bitişi	Kural sürümünün son geçerli günü (liste sütunu; açık dönemde ”—”).	Salt okunur
Yeni dönem	Seçili kuralın bilgileriyle yeni dönem taslağı formunu doldurur.	—

Sık hatalar ve mesajları

Ekranda gördüğünüz mesaj	Anlamı / ne yapmalı
“Ödeme tarihinde ({1}) yürürlükte yayımlanmış {0} stopaj kuralı yok; tahsilat durdu.”	Hakediş ödemesinin tarihini kapsayan yayımlanmış kural yoktur; yasal kural ekranından kuralı yayınlayın.
“Stopaj matrah modeli teyitsiz: {0} kuralı {1} tarihinde yayımlanmış değil.”	Hakediş faturasının tarihinde ilgili kural Yayında değildir.
“{0} siparişinde stopaj matrah modeli seçilmedi; stopajlı hakediş faturalanmaz.”	Sipariş koşullarında Stopaj matrah modeli seçin.
“Dört-göz: doğrulayan, oluşturandan farklı olmalı.” / “Dört-göz: yayınlayan, oluşturan ve doğrulayandan farklı olmalı.”	Kuralı oluşturan kullanıcı doğrulayamaz ve yayınlayamaz; oluşturan ve doğrulayan da yayınlayamaz.
“Yayınlanmış kural değiştirilemez (yeni sürüm + eskiyi geçersiz kıl).”	Yayındaki kuralı düzenlemeyin; yeni sürüm oluşturun.
“Aynı kural için yürürlük tarihleri örtüşüyor.”	Yeni sürümün yürürlük başlangıcı eskinin bitişinden önce olamaz. Örtüşme aynı işveren tipi içinde aranır.
“İşveren tipi ‘PublicAuthority’ (resmî daire) ya da ‘Private’ (özel) olmalıdır.”	İşveren tipi listesinden geçerli değeri seçin.
”‘{0}’ kuralı için {1} / {2} / {3} tarihinde yayımlanmış satır yok; yasal inceleme gerekli (LEGAL_REVIEW_REQUIRED).”	Hesabın yapıldığı tarihte, o işveren tipi için Yayında satır yok. {2} işveren tipini gösterir; kuralı doğru işveren tipiyle girip yayınlayın.
”‘{0}’ kuralının yasal değeri henüz girilmedi (değer bekliyor); hesap durdu (LEGAL_VALUE_MISSING).”	Satırın değeri “Değer bekliyor”. Değerli yeni sürümü girip yayınlayın. Değeri boş satır yayınlanamaz; yayınlamaya çalışınca aynı mesaj çıkar.
”‘{0}’ kuralının değeri okunamıyor; yasal inceleme gerekli.”	Yayımlı kuralın değeri okunamadı. Doğru biçimli yeni sürüm girin.