Yatırım araçları (stopaj, gün esası, değerleme)

Menüde: Ayarlar › Parametre Merkezi › Yatırım araçları (stopaj, gün esası, değerleme)

Ne işe yarar

Yatırım araçları ekranlarında faizin nasıl hesaplanacağı, stopajın hangi oranlarla ve hangi vade eşiğinde kesileceği, menkul kıymet ve kıymetli madenin nasıl değerleneceği ve tutarların nasıl yuvarlanacağı bu sekmede tarihli satırlarla tutulur.

Her biri ayrı bir çizelge olan 11 değer vardır (çizelge adı sütunda görünür):

TL faiz stopajı — vade eşiğine kadar (dahil) ve — vade eşiğinden uzun
Döviz faiz stopajı — vade eşiğine kadar (dahil) ve — vade eşiğinden uzun
Devlet tahvili faiz stopajı
Stopaj vade eşiği (ay)
Faiz gün sayım esası (gün)
Menkul kıymet alış bedeli kuralı (1 = geçerli)
Kıymetli maden piyasa fiyatıyla değerleme (1 = izinli)
Tutar yuvarlama hane sayısı
Yarımda sıfırdan uzağa yuvarla (1 = evet, 0 = çifte)

Girişte stopaj oranları 0 ile 1 arasında bir oran olarak yazılır (yüzde olarak değil); eşik ay (1–120, tam sayı), gün esası 360–366 arası tam sayı, yuvarlama hanesi 0–6 arası tam sayı, bayraklar 1 ya da 0’dır.

Kullanıldığı yerler: Vadeli mevduatlar, Menkul kıymetler ve fonlar ve Altın ve kıymetli madenler. İşlem kullandığı satırları kayıt anında saklar; sonradan yeni satır eklense bile eski mevduat/olay yeniden hesaplanmaz. Bir satır kullanılmışsa yeni dönem, kullanım tarihinden önce başlayamaz.

KKTC’de mevduat ve tahvil faizi stopajı vade eşiğine (ay) göre TL ve döviz için ayrı oranlarla kesilir; devlet tahvili faizi için ayrı bir oran vardır. Faiz gün sayım esası ise bir yasa değil banka sözleşmesi teamülüdür ve bu nedenle ürünle gelen satırı sözleşmenizle teyit edilmelidir. Ürünle gelen başlangıç verisi 04.08.2025’ten geçerli Bakanlar Kurulu kararına dayanır; oranlar örnektir, geçerli değer Parametreler ekranındaki tarihli satırdır. Kıymetli madenin piyasa fiyatıyla değerlenmesi ve yuvarlama satırları yasal hüküm bulunamadığı için işletme politikasıdır ve teyit ister.

Kimler kullanır

Ekranı görmek için Yetki Grupları ekranında Ayarlar ya da Ayarlar · Parametreler sayfasında Görüntüle yetkisi gerekir. Yeni dönem düğmesi Ayarlar · Parametreler sayfasındaki Ekle yetkisini, Teyit et düğmesi Onayla yetkisini ister. Satırı giren kullanıcı kendi satırını teyit edemez (dört göz); teyit başka bir yetkiliden gelir.

Ön koşullar

Firmanın KKTC yerelleştirmesinde olması (sekme KKTC için tutulur).
Parametreler: bu sayfanın kendisi Ayarlar › Parametreler › Finans › Yatırım araçları (stopaj, gün esası, değerleme) sekmesidir. Her işlem için gerekli kodların işlem gününü kapsayan, tek, kaynaklı ve Teyitli satırı olmalıdır. Satır yoksa, teyitsizse ya da aynı gün için birden fazla satır varsa ilgili işlem durur; ürün kendiliğinden bir değer uydurmaz (mesajlar aşağıda).

Adım adım

Soldaki menüden Ayarlar › Parametreler (Parametre Merkezi) ekranını açın.
Sol taraftaki gruplardan Finans grubunu, sonra Yatırım araçları (stopaj, gün esası, değerleme) sekmesini seçin. Tablo bugün geçerli ve ileri tarihli satırları gösterir; bitmiş dönemleri görmek için Geçmişi göster kutusunu işaretleyin.
Mevcut satırları okuyun: bugünü kapsayan satırda Geçerli rozeti vardır; Doğrulama sütunu satırın Teyitli mi Taslak mı olduğunu gösterir.
Değeri değiştirmek için üstteki Yeni dönem düğmesine basın (düğme yalnız Ekle yetkisi olanlara görünür). Açılan formda:
- Kapsam listesinden değerin adını seçin (11 çizelgeden biri).
- Geçerlilik başlangıcı tarihini seçin.
- Değer alanına seçili çizelgeye uygun değeri yazın (aralıklar yukarıda). Form, çizelgenin son satırındaki değeri ön dolu getirir.
- Kaynak / dayanak alanına değerin dayanağını yazın.
- Formun altındaki plan satırını okuyun: “Önceki açık dönem … tarihinde (son gün) kapanacak.” ya da “Çakışma ve boşluk yok; kapanacak açık dönem yok.” Kırmızı bir uyarı varsa başlangıcı düzeltin.
- Taslak olarak kaydet düğmesine basın.
Yeni satır Taslak doğar ve teyit edilene kadar hiçbir hesapta kullanılmaz. Satırı girenden farklı, Onayla yetkisi olan bir kullanıcı satırın sonundaki Teyit et düğmesine basar; satır Teyitli olur.
Eski değer yerinde düzenlenmez: yeni satır eskisini başlangıç tarihinde kapatır, eski satır tarihçe olarak kalır. Bir satırın kim tarafından ne zaman girildiğini ve teyit edildiğini görmek için satırın sonundaki Geçmiş bağlantısını kullanın.

Alanlar

Yeni dönem formu

Alan	Anlamı	Zorunlu mu
Kapsam	Düzenlenecek değerin adı.	Evet
Geçerlilik başlangıcı	Yeni değerin ilk günü.	Evet
Değer	Koda göre: oran (0 ile 1 arası, 1 hariç), ay, gün, hane sayısı ya da 1/0.	Evet
Kaynak / dayanak	Yasa, karar ya da banka sözleşmesi bilgisi (en çok 500 karakter).	Evet

Tablo sütunları

Sütun	Anlamı
Kapsam	Çizelge: değerin adı (örn. “Faiz gün sayım esası (gün)”).
Ülke	Her zaman “KKTC”.
Geçerlilik	Başlangıç → son geçerli gün. Bitişi olmayan (açık) dönemde “açık” yazar. Bugünü kapsayan satırda Geçerli rozeti çıkar.
Değer	Seçili çizelgenin değeri (oran, ay, gün, hane sayısı ya da 1/0).
Köken	Platform tohumu (ürünle gelen başlangıç verisi) ya da Kiracı (sizin girdiğiniz satır).
Kaynak / dayanak	Satırın dayanağı: yasa, karar, kurum yazısı ya da iç karar.
Doğrulama	Teyitli ya da Taslak rozeti. Yeni satır her zaman Taslak doğar.
Kullanım	Bu satırı kullanan vadeli mevduat, menkul kıymet ve kıymetli maden olayı sayısı.
Giren / zaman	Satırı giren kullanıcı ve zamanı (başlangıç verisinde “tohum / göç”).
Teyit et / Geçmiş	Teyit et taslak satırı onaylar; Geçmiş o satırın denetim kayıtlarını (kim, ne zaman, ne yaptı) açar.

Sık hatalar ve mesajları

Ekranda gördüğünüz mesaj	Anlamı / ne yapmalı
… tarihi için ’…’ parametresinin tek, kaynaklı ve teyitli satırı yok. Ayarlar › Parametreler › Finans › Yatırım araçları alanını kontrol edin.	Vadeli mevduat, menkul kıymet ya da kıymetli maden işlemi sırasında gerekli değerin o güne ait tek ve teyitli satırı yok. Mesajdaki koda ait satırı ekleyip teyit ettirin.
Kayıt aktif firma kapsamında değil.	Firma KKTC yerelleştirmesinde değil.
Bu işlem için Parametreler yetkiniz yok (…).	Ekle ya da Onayla yetkiniz yok. Sistem yöneticinizden Ayarlar · Parametreler sayfasında ilgili yetkiyi isteyin.
Kaynak / dayanak zorunlu.	Yeni dönem formundaki Kaynak / dayanak alanı boş. Dayanağı (Resmî Gazete sayısı, karar, kurum yazısı ya da iç karar tarihi-sayısı) yazın.
Geçersiz ya da eksik değer: ….	Mesajın sonundaki alan boş ya da kabul edilen aralığın dışında. Alanın yanındaki açıklamayı okuyup değeri düzeltin.
Yeni dönem en son dönemin başlangıcından (…) sonra başlamalı.	Geçmişe dönük araya satır eklenemez. Başlangıç tarihini mesajdaki tarihten sonraya alın.
Çakışma: önceki dönem kapalı; yeni dönem … tarihinde başlamalı.	Önceki dönemin bitişi belli; yeni dönem tam o tarihte başlamalı.
Boşluk: yeni dönem … tarihinde başlamalı, aradaki günler parametresiz kalır.	Önceki dönem kapanmış ve yeni dönem ondan sonra başlıyor; arada değersiz gün kalmaması için başlangıcı mesajdaki tarihe çekin.
… ve sonrası için onaylı bordro bu satırla hesaplandı; daha ileri bir başlangıç seçin.	Açık satırı yeni başlangıçta kapatmak, bu satırla çalışmış bir kaydı (Kullanım sütunu) geriye dönük değiştirirdi; ürün buna izin vermez. Mesajın metni bordro dese de aynı kural bu tabloda da geçerlidir; yeni dönemi mesajdaki tarihten sonra başlatın.
Dönemi giren kullanıcı kendi satırını teyit edemez (dört göz).	Satırı Teyit et ile başka bir yetkili onaylamalı.
Teyitsiz satır var: resmî hesapta (üretim bordrosu, kesinleşen belge) kullanılmaz.	Tablonun üstünde çıkan uyarıdır; Taslak rozetli satırlar teyit edilene kadar hesapta kullanılmaz.