Yaşlandırma ve riskli alacak (gün)

Menüde: Ayarlar › Parametre Merkezi › Yaşlandırma ve riskli alacak (gün)

Ne işe yarar

Cari yaşlandırma raporunun vade kovalarını, “riskli alacak” sayılma eşiğini ve faturası gelmemiş mal için uyarı gününü belirleyen gün sayıları bu sekmede firma başına, geçerlilik tarihli satırlar olarak tutulur.

Her firma için beş ayrı çizelge vardır (değerler gün, tam sayı):

agingBucket1Days, agingBucket2Days, agingBucket3Days: 1., 2. ve 3. vade kovasının üst sınırı. Sınırlar artan olmalıdır (1. < 2. < 3.); 3. sınırın ötesi son kovadır.
riskyReceivableDays: vadesini bu günden fazla geçmiş açık alacak “riskli” sayılır.
grniWarningDays: faturası bu günde gelmeyen irsaliye uyarılır. Bu kod isteğe bağlıdır: KKTC mevzuatında yasal bir tolerans yoktur ve satır tanımlı değilse yalnız uyarı bayrağı kapalı kalır, liste yine üretilir.

Kullanıldığı yerler: Cari Yaşlandırma raporu, Raporlama modülündeki Riskli Alacaklar ve Faturası Gelmemiş Mal Yaşlandırması raporları. Rapor kullandığı satırları sonucuyla birlikte döndürür.

İlk kurulumda sistem yaşlandırma kovaları ve riskli alacak eşiği için başlangıç değerli teyitsiz satırlar açar; teyit edilene kadar ilgili rapor mesajla durur.

Kimler kullanır

Ekranı görmek için Yetki Grupları ekranında Ayarlar ya da Ayarlar · Parametreler sayfasında Görüntüle yetkisi gerekir. Yeni dönem düğmesi Ayarlar · Parametreler sayfasındaki Ekle yetkisini, Teyit et düğmesi Onayla yetkisini ister. Satırı giren kullanıcı kendi satırını teyit edemez (dört göz); teyit başka bir yetkiliden gelir.

Ön koşullar

Aktif firmanın seçili olması (kovalar firma parametresidir).
Parametreler: bu sayfanın kendisi Ayarlar › Parametreler › Finans › Yaşlandırma ve riskli alacak (gün) sekmesidir. Firma için rapor gününü kapsayan, Teyitli üç kova satırı (ve riskli alacak raporu için riskyReceivableDays satırı) olmalıdır. Satır yoksa, teyitsizse ya da aynı gün için birden fazla satır varsa ilgili işlem durur; ürün kendiliğinden bir değer uydurmaz (mesajlar aşağıda).

Adım adım

Soldaki menüden Ayarlar › Parametreler (Parametre Merkezi) ekranını açın.
Sol taraftaki gruplardan Finans grubunu, sonra Yaşlandırma ve riskli alacak (gün) sekmesini seçin. Tablo bugün geçerli ve ileri tarihli satırları gösterir; bitmiş dönemleri görmek için Geçmişi göster kutusunu işaretleyin.
Mevcut satırları okuyun: bugünü kapsayan satırda Geçerli rozeti vardır; Doğrulama sütunu satırın Teyitli mi Taslak mı olduğunu gösterir.
Değeri değiştirmek için üstteki Yeni dönem düğmesine basın (düğme yalnız Ekle yetkisi olanlara görünür). Açılan formda:
- Kapsam listesinden firmayı ve kodu seçin (“Firma · kod”).
- Geçerlilik başlangıcı tarihini seçin (çizelgenin ilk satırı hariç, en erken yarın).
- Değer alanına gün sayısını (tam sayı) yazın. Üç kovayı birlikte değiştirirken sıranın artan kalmasına dikkat edin; her kod için ayrı satır eklersiniz.
- Kaynak / dayanak alanına değerin dayanağını yazın.
- Formun altındaki plan satırını okuyun: “Önceki açık dönem … tarihinde (son gün) kapanacak.” ya da “Çakışma ve boşluk yok; kapanacak açık dönem yok.” Kırmızı bir uyarı varsa başlangıcı düzeltin.
- Taslak olarak kaydet düğmesine basın.
Yeni satır Taslak doğar ve teyit edilene kadar hiçbir hesapta kullanılmaz. Satırı girenden farklı, Onayla yetkisi olan bir kullanıcı satırın sonundaki Teyit et düğmesine basar; satır Teyitli olur.
Eski değer yerinde düzenlenmez: yeni satır eskisini başlangıç tarihinde kapatır, eski satır tarihçe olarak kalır. Bir satırın kim tarafından ne zaman girildiğini ve teyit edildiğini görmek için satırın sonundaki Geçmiş bağlantısını kullanın.

Alanlar

Yeni dönem formu

Alan	Anlamı	Zorunlu mu
Kapsam	Firma ve kod: “Firma · kod”.	Evet
Geçerlilik başlangıcı	Yeni değerin geçerli olacağı ilk gün. Bir çizelgenin ilk satırı geçmiş bir tarihte başlayabilir; sonraki her dönem en erken yarın başlar.	Evet
Değer	Gün sayısı, tam sayı (kova sınırları için en az 1; riskli alacak ve uyarı günü için 0 da olabilir).	Evet
Kaynak / dayanak	Değerin gerekçesi ya da dayanağı (en çok 500 karakter).	Evet

Tablo sütunları

Sütun	Anlamı
Kapsam	Çizelge: “Firma · kod”.
Ülke	Satırın ait olduğu ülke; bu tabloda boş ya da ”—” görünebilir.
Geçerlilik	Başlangıç → son geçerli gün. Bitişi olmayan (açık) dönemde “açık” yazar. Bugünü kapsayan satırda Geçerli rozeti çıkar.
Değer	Seçili kodun değeri. Kod adı Kapsam sütununun sonunda görünür.
Köken	Platform tohumu (ürünle gelen başlangıç verisi) ya da Kiracı (sizin girdiğiniz satır).
Kaynak / dayanak	Satırın dayanağı: yasa, karar, kurum yazısı ya da iç karar.
Doğrulama	Teyitli ya da Taslak rozeti. Yeni satır her zaman Taslak doğar.
Kullanım	Bu satırın değerini kullanarak tamamlanmış kayıt sayısı. Sıfırdan büyükse yeni dönem, o kaydın tarihinden önce başlayamaz.
Giren / zaman	Satırı giren kullanıcı ve zamanı (başlangıç verisinde “tohum / göç”).
Teyit et / Geçmiş	Teyit et taslak satırı onaylar; Geçmiş o satırın denetim kayıtlarını (kim, ne zaman, ne yaptı) açar.

Sık hatalar ve mesajları

Ekranda gördüğünüz mesaj	Anlamı / ne yapmalı
Yaşlandırma kovası (…) … için tanımlı değil; Ayarlar › Parametreler › Yaşlandırma’da tarihli satır ekleyin.	Yaşlandırma raporunda üç kovadan birinin teyitli satırı yok. Eksik kodu ekleyip teyit ettirin.
Riskli alacak eşiği (…) … için tanımlı değil; Ayarlar › Parametreler › Yaşlandırma.	riskyReceivableDays için teyitli satır yok.
Yaşlandırma kova sınırları artan olmalı (şu an … / … / …).	Üç kova sınırı artan değil. Yeni dönemle sınırları 1. < 2. < 3. olacak şekilde düzeltin.
Yaşlandırma için aktif firma seçilmeli (kovalar firma parametresidir).	Üst çubuktan firmayı seçin.
Faturası gelmemiş mal uyarı eşiği (…) … için tanımlı değil.	Bilgi niteliğindedir; uyarı eşiği satırı yoksa yalnız uyarı bayrağı gösterilmez.
… için … tarihinde birden fazla geçerli satır var (çakışma); Ayarlar › Parametreler’de düzeltin.	Aynı kod için aynı gün iki satır geçerli görünüyor. Dönem tarihlerini düzeltin; çakışma giderilmeden işlem yapılmaz.
… için … tarihinden geçerli satır henüz teyit edilmedi; satırı giren dışında bir kullanıcı Ayarlar › Parametreler’de teyit etmeli.	Satır Taslak durumunda. Başka bir yetkili Teyit et ile onaylayana kadar işlem yapılmaz.
Yeni dönem geçmişe başlayamaz; en erken … tarihinden başlatın (geçmiş kayıt ve raporlar değişmez).	Bu tabloda bir çizelgenin ilk satırından sonra eklenen her yeni dönem en erken yarın başlayabilir. Başlangıç tarihini mesajdaki tarihe ya da sonrasına alın.
Bu işlem için Parametreler yetkiniz yok (…).	Ekle ya da Onayla yetkiniz yok. Sistem yöneticinizden Ayarlar · Parametreler sayfasında ilgili yetkiyi isteyin.
Kaynak / dayanak zorunlu.	Yeni dönem formundaki Kaynak / dayanak alanı boş. Dayanağı (Resmî Gazete sayısı, karar, kurum yazısı ya da iç karar tarihi-sayısı) yazın.
Geçersiz ya da eksik değer: ….	Mesajın sonundaki alan boş ya da kabul edilen aralığın dışında. Alanın yanındaki açıklamayı okuyup değeri düzeltin.
Yeni dönem en son dönemin başlangıcından (…) sonra başlamalı.	Geçmişe dönük araya satır eklenemez. Başlangıç tarihini mesajdaki tarihten sonraya alın.
Çakışma: önceki dönem kapalı; yeni dönem … tarihinde başlamalı.	Önceki dönemin bitişi belli; yeni dönem tam o tarihte başlamalı.
Boşluk: yeni dönem … tarihinde başlamalı, aradaki günler parametresiz kalır.	Önceki dönem kapanmış ve yeni dönem ondan sonra başlıyor; arada değersiz gün kalmaması için başlangıcı mesajdaki tarihe çekin.
… ve sonrası için onaylı bordro bu satırla hesaplandı; daha ileri bir başlangıç seçin.	Açık satırı yeni başlangıçta kapatmak, bu satırla çalışmış bir kaydı (Kullanım sütunu) geriye dönük değiştirirdi; ürün buna izin vermez. Mesajın metni bordro dese de aynı kural bu tabloda da geçerlidir; yeni dönemi mesajdaki tarihten sonra başlatın.
Dönemi giren kullanıcı kendi satırını teyit edemez (dört göz).	Satırı Teyit et ile başka bir yetkili onaylamalı.
Teyitsiz satır var: resmî hesapta (üretim bordrosu, kesinleşen belge) kullanılmaz.	Tablonun üstünde çıkan uyarıdır; Taslak rozetli satırlar teyit edilene kadar hesapta kullanılmaz.