Yıl sonu ve geçici vergi

Menu: Settings › Parameter Center › Year-end and provisional tax

This content is not available in your language yet.

Ne işe yarar

Bu sekme, KKTC firmalarının yıl sonu vergi karşılığı çalışma kâğıdında ve geçici vergi taslağında kullanılan değerleri tutar: kurumlar vergisi oranı, dağıtılmayan kurum kazancı stopajı oranı, geçici vergi oranı, geçici vergi beyan günü, ödeme günü ve dönem sonundan sonraki kaçıncı ayda beyan verileceği. Oran çizelgelerinde ayrıca vergi tutarının nasıl yuvarlanacağı (yöntem ve ondalık hane) tanımlanır.

Yıl sonu vergi karşılığı Yıl Sonu Kapanış ekranındaki Vergi karşılığı çalışma kâğıdı (KKTC) üzerinden, geçici vergi taslağı ise Geçici vergi sekmesinden hesaplanır. Onaylanan karşılık kaydı, kullandığı parametre satırlarını saklar; değer sonradan değişse de kayıt yeniden hesaplanmaz.

Kimler kullanır

Muhasebe sorumlusu, mali müşavir ve yetkili yöneticiler. Ekranı açmak için Yetki Grupları ekranında Ayarlar · Parametreler (ya da Ayarlar) sayfasında Görüntüle yetkisi gerekir; yeni dönem eklemek için Ayarlar · Parametreler sayfasında Ekle, satırı teyit etmek için Onayla yetkisi gerekir. Satırı ekleyen kullanıcı aynı satırı teyit edemez (dört göz kuralı).

Ön koşullar

Aktif firma/şubenin ülkesi KKTC olmalıdır; başka ülkede sekme “Kayıt aktif firma kapsamında değil.” uyarısı verir.
Üst çubukta aktif firma ve şube seçili olmalıdır; sekme, aktif firma/şubenin ülkesine göre çalışır.
Yetki: yeni dönem için Ekle, teyit için Onayla yetkisi (Ayarlar · Parametreler). Yetkisiz kullanıcı satırları yalnız okur.
Parametreler: Ayarlar › Parametreler › Muhasebe & Kapanış › Yıl sonu ve geçici vergi içinde geçerli tarihli, Teyitli satır olmalıdır; satır yoksa ya da teyitsizse bu tabloyu kullanan işlem durur, ürün uydurma değer kullanmaz. Gerekli oran ya da gün satırı yoksa karşılık/taslak hesaplanmaz.
Geçici vergi için firma kartında Geçici vergi rejimi (BSİV / ÖİV yükümlüsü) seçili olmalıdır; KKTC’de geçici vergi yalnız banka-sigorta (BSİV) ve özel iletişim (ÖİV) yükümlülerindir.

Adım adım

Soldaki menüden Ayarlar grubundaki Parametre Merkezi ekranını açın. Sol gezintide Muhasebe & Kapanış grubunu, ardından Yıl sonu ve geçici vergi sekmesini seçin.
Listeyi okuyun. Her satır bir geçerlilik dönemidir; bugün yürürlükte olan satırda Geçerli rozeti görünür. Bitmiş dönemleri görmek için Geçmişi göster kutusunu işaretleyin. Kaynak / dayanak sütunu yasal dayanağı, Doğrulama sütunu satırın Teyitli ya da Taslak olduğunu, Kullanım sütunu satırla hesaplanmış kayıt sayısını gösterir; Geçmiş bağlantısı satırın denetim izini açar.
Yeni dönem düğmesine tıklayın (düğme yalnız Ekle yetkisi olan kullanıcıda görünür).
Kapsam listesinden değeri (Kurumlar vergisi oranı (KV m.23), Dağıtılmayan kurum kazancı stopajı (GVY m.32), Geçici vergi oranı (BSİV/ÖİV), Geçici vergi beyan günü, Geçici vergi ödeme günü (31 = ay sonu), Geçici vergi: dönem sonundan sonraki ay) seçin ve Geçerlilik başlangıcı tarihini girin. Form, seçilen çizelgenin en son satırındaki değerlerle dolu gelir; yalnız değişen değerleri düzeltmeniz yeterlidir.
Oran çizelgelerinde Değer alanına oranı ondalık olarak yazın (ör. 0,10 = yüzde 10) ve Vergi yuvarlama yöntemi ile Yuvarlama ondalık basamak sayısı alanlarını doldurun; gün çizelgelerinde yalnız Değer girilir. Kaynak / dayanak kutusuna yasal dayanağı yazın (zorunlu).
Formun altındaki önizlemeyi kontrol edin: “Önceki açık dönem gg.aa.yyyy tarihinde (son gün) kapanacak.” ya da “Çakışma ve boşluk yok; kapanacak açık dönem yok.” görünmelidir. Çakışma ya da boşluk varsa form kaydedilemez.
Taslak olarak kaydet düğmesine tıklayın. Satır Taslak rozetiyle gelir: kaydedilen satır teyitsiz doğar, teyitsiz satır resmî hesapta kullanılmaz ve hesaplanmış kayıtlar yeniden hesaplanmaz.
Satırı ekleyenden farklı, Onayla yetkisi olan bir kullanıcı aynı sekmeyi açıp satırın yanındaki Teyit et düğmesine tıklar. Satır Teyitli olunca hesaplarda kullanılır.

Alanlar

Alan	Anlamı	Zorunlu mu
Kapsam	Satırın hangi zaman çizelgesine (seriye) ait olduğunu seçtirir. Yeni dönem yalnız seçilen çizelgenin en son satırından sonra başlayabilir.	Evet
Geçerlilik başlangıcı	Yeni dönemin ilk günü. Önceki açık dönem bu tarihte kapanır.	Evet
Değer (oran: 0,10 = %10)	Oran çizelgelerinde 0 ile 1 arasında bir oran; beyan/ödeme günü çizelgelerinde 1–31 arası tam sayı; ay farkı çizelgesinde 1–11 arası tam sayı.	Evet
Vergi yuvarlama yöntemi	Yalnız oran çizelgelerinde: Aşağı yuvarla, En yakın; yarımda sıfırdan uzağa, En yakın; yarımda çift sayıya.	Oran çizelgelerinde
Yuvarlama ondalık basamak sayısı	Yalnız oran çizelgelerinde, 0 ile 28 arası.	Oran çizelgelerinde
Kaynak / dayanak	Satırın yasal dayanağı: Resmî Gazete sayısı, yasa ya da kararname maddesi, kurum yazısının tarihi ve sayısı.	Evet

Yıl sonu karşılığı için örneğin kurumlar vergisi oranı 0,10 (lira kesirleri atılarak), dağıtılmayan kazanç stopajı oranı 0,15, geçici vergi beyan günü 20, ödeme günü 31 (ay sonu) ve beyan ayı dönem sonundan sonraki ikinci ay biçiminde tarihli satırlar kullanılır (örnek; geçerli değer Ayarlar › Parametreler ekranındaki tarihli satırdır). Geçici vergi oranı için ürün varsayılan bir satır getirmez; satırı mevzuattan siz girer.

Sık hatalar ve mesajları

Ekranda gördüğünüz mesaj	Anlamı / ne yapmalı
“{1} tarihi için teyitli, tekil ‘{0}’ parametresi yok; Ayarlar › Parametreler › Yıl sonu ve geçici vergi.”	Yıl sonu karşılığı ya da geçici vergi taslağı için o tarihte ilgili kodun tek, teyitli satırı yok. Satırı ekleyip teyit ettirin.
“Vergi karşılığı çalışma kâğıdı yalnız tek ülkeli KKTC firmasında kullanılır.” ve “Geçici vergi yalnız KKTC firmalarında hesaplanır.”	Firmanın ülkesi KKTC olmalıdır.
“Bu firma geçici vergi yükümlüsü değil (Firma ayarları › Geçici vergi rejimi).”	Firma kartında geçici vergi rejimini BSİV / ÖİV yükümlüsü olarak seçin.
“{0} yılı zaten kapatılmış; vergi karşılığı sonradan eklenemez.”	Yıl kapandıktan sonra karşılık girilemez.
“Bu işlem için Parametreler yetkiniz yok ({0}).”	{0} yerinde Add (ekleme) ya da Approve (teyit) görünür. Yetki Grupları ekranında Ayarlar · Parametreler sayfası için Ekle ya da Onayla yetkisi isteyin.
“Dönemi giren kullanıcı kendi satırını teyit edemez (dört göz).”	Satırı teyit edecek kişi, satırı ekleyen kişiden farklı olmalıdır.
“Bu dönemi kimin girdiği denetim izinde yok; dört göz kanıtı eksik olduğu için teyit edilemez. Yeni dönem satırı girin.”	Satırı kimin eklediği denetim izinde kayıtlı değilse satır teyit edilmez; aynı değerlerle yeni dönem satırı ekleyin.
“Kaynak / dayanak zorunlu.”	Kaynak / dayanak kutusunu doldurun.
“Yeni dönem en son dönemin başlangıcından ({0}) sonra başlamalı.”	Geriye dönük dönem araya eklenemez; başlangıç tarihi çizelgedeki en son başlangıçtan sonra olmalıdır.
“Çakışma: önceki dönem kapalı; yeni dönem {0} tarihinde başlamalı.” ve “Boşluk: yeni dönem {0} tarihinde başlamalı, aradaki günler parametresiz kalır.”	En son satır zaten kapalıysa yeni dönem tam kapanış gününden sonra başlamalıdır; erken başlarsa çakışma, geç başlarsa boşluk oluşur.
“Geçersiz ya da eksik değer: {0}.”	Belirtilen alanı kontrol edin; sayı, seçim ya da metin biçimi uygun değildir.
“{0} ve sonrası için onaylı bordro bu satırla hesaplandı; daha ileri bir başlangıç seçin.”	Satır başka kayıtlarda kullanılmıştır (Kullanım sütunu sıfırdan büyüktür). Yeni dönem, o kayıtların tarihinden önce başlayamaz; ileri bir başlangıç tarihi seçin. (Mesaj metni tüm parametre tablolarında aynıdır.)
“Kayıt aktif firma kapsamında değil.”	Bu sekme yalnız ilgili ülkenin firma ya da şubesinde çalışır; üst çubuktan uygun ülkeli firmayı seçin.